W obliczu faktu, iż język jest żywy, nietrudno się domyślić, że wyraz ten nie zawsze miał tylko to jedno znaczenie. Tak jak wiele innych (jeśli nie wszystkie) ma swoja historię.

Po raz pierwszy wyraz ten użyty został w języku polskim w całkiem innym znaczeniu. "Słownik staropolski" pierwsze użycie tego wyrazu datuje na XV w. Znaczenie, w którym został on użyty to 'ozdoba, to, co służy do upiększania, ornamentum'. "Ornamentorum okras, przipraw" to fragment Kazań świętokrzyskich opracowanych przez Aleksandra Brücknera. Kazania uznawane są przez historyków literatury za najdawniejszy zabytek piśmienniczy języka polskiego, a ich zapis pochodzi, najprawdopodobniej, z drugiej połowy XIV wieku. Można więc uznać, iż znaczenie przyprawy jako 'ozdoby' pojawiło się jako pierwsze. W tym pierwotnym znaczeniu wyraz ten używany był powszechnie w XV, XVI i XVII wieku. "Podręczny słownik dawnej polszczyzny" jako przykład użycia wyrazu w tym znaczeniu podaje cytat z Historii Trzech Króli z 1544 roku: "Tedy w odzienie królewskie, w chędogie a w rozkoszne przyprawy się przyprawili".

W XV wieku wyraz przyprawa pojawił się w dwóch innych znaczeniach. Przyprawa oznaczała swego czasu 'wspólne działanie, współpracę, współudział'. Pierwsze takie użycie tego wyrazu, w 1475 r., odnajdziemy w "Drobnych zabytkach języka polskiego XV wieku".

Znaczenie, które powtarza się w większości starszych słowników to 'narzędzie'. Pierwszy przykład użycia przyprawy w tym znaczeniu znajdziemy w "Regule trzeciego zakonu św. Franciszka" Hieronima Łopacińskiego z 1484 roku. Skorzystał z niego także sam Mikołaj Rej: "Taki trwogi się boi, który o niej nigdy nie myśli, ani żadnej przyprawy nie ma, coby się czasu onej potrzeby włożyć miał".

XVI wiek to czas, w którym interesujący nas wyraz miał najwięcej znaczeń. Obok tych już wspomnianych powstawały nowe, jak np. 'przykrycie', ale także 'stroje, akcesoria, porządki, regalia'. Cytat z Piotra Skargi: "Królewskie do koronowania przyprawy i ozdoby chował". Bogata twórczość Piotra Skargi okazuje się być niezwykle hojną przy badaniu naszego wyrazu. W kolejnym fragmencie jednego z jego utworów znajduje się bowiem następujący cytat: "Uczył się gramatyki, muzyki i żołnierskich przypraw". Używano zatem słowa przyprawa dla oznaczenia 'ćwiczeń, musztry'. U Skargi znajdziemy także taki fragment: "Miasto było miejscem i przyprawą bardzo obronne". Przyprawa znaczy tu tyle, co 'przyrządzenie, przygotowanie'. Znaczenie to było powszechne do XIX wieku.

Słownik Doroszewskiego podaje także inne znaczenie: 'przyprawianie, przyrządzanie, produkcję'. O jego używaniu świadczą następujące przykłady: "Przy tym układaniu różnostatuowych przepisów i rubrykowaniu artykułów uwagi godną jest znów dążność przyprawy ustaw krajowych stosownej do wymogów i gustu szkolnej teorii". Ten fragment pochodzi ze "Starodawnych prawa polskiego pomników" autorstwa A. Z. Helcla z 1856 roku. Kolejny przykład to fragment dzieła pochodzącego z drugiej połowy XIX wieku: "Żywiła męża pieczoną rzepą swego ogrodu, częstowała go swej przyprawy" . To cytat z utworu Karola Szajnochy pt. Jadwiga i Jagiełło, wydanego we Lwowie w 1861 roku.

W wieku XIX używano wyrazu przyprawa także w znaczeniu 'zaprawy, środka, preparatu', służącego m.in. "do glancowania kapeluszów". Onajdziemy także znaczenie przyprawy jako 'kosmetyku', 'bielidła do twarzy', służącego również "do czernienia brwi, trefienia powiek".

Kiedy zatem po raz pierwszy pojawiło się użycie wyrazu przyprawa w znaczeniu, które obecnie zdominowało wszystkie pozostałe? Na podstawie słowników nie da się niestety tego ustalić. Wiadomo natomiast, że znane było w II połowie XVIII wieku. Z pewnością nie istniało w epoce staropolskiej. Przez jakiś czas znaczenie to współistniało w świadomości użytkowników naszego języka razem z innymi. W XX wieku jednak je wyparło.

Współcześnie wyraz przyprawa używany jest, w innym znaczeniu niż powszechnie, wśród dość specyficznej grupy użytkowników języka, mianowicie w gwarze więziennej. "Słownik gwary więziennej" podaje, iż znaczy on tyle, co 'dokonać samoagresji, najczęściej w formie połyku, rzadziej - pocięcia ciała' . "Słownik tajemnych gwar przestępczych natomiast, obok wyżej wymienionego, podaje także inne znaczenie - 'przygotowanie do kradzieży z włamaniem' (tu zauważyć można pewną analogię do znaczenia już zapomnianego 'przygotowanie'), ale także 'napić się alkoholu, pijaństwo', 'alkohol', a także 'herbata'.

Okazuje się zatem, że wyraz, który ówcześnie ma tylko jedno powszechnie znane znaczenie, miał swego czasu niezwykle szeroki zakres. Począwszy od swojego powstania, na przełomie XIV/XV wieku, poprzez w. XVI, w którym używany był w największej liczbie znaczeń, aż do początku wieku XX.

Niemożliwe zdaje się podanie przyczyn, dla których nastąpiła specyfikacja znaczenia, jednak jest ona faktem niewątpliwym i doskonałym dowodem na to, iż język jest tworem żywym, w którym zachodzą różnorakie procesy.