Rozmowę na temat tożsamości homoseksualnej należy rozpocząć od zdefiniowania samego pojęcia tożsamości w ujęciu społecznym. Tożsamość społeczna, to tożsamość jednostki, grupy społecznej lub zbiorowości, dzięki której i poprzez którą umiejscawia ona siebie samą w jakimś obszarze rzeczywistości społecznej, bądź też sama jest osadzana w tej rzeczywistości przez zewnętrznego obserwatora (inną jednostkę lub grupę). Jeśli zaś chodzi o tożsamość homoseksualną, już na wstępie należy zaznaczyć, iż jest ona niestabilna i trudna do jednoznacznego zdefiniowania z dwóch powodów. Po pierwsze dlatego, iż jest produktem skomplikowanych mechanizmów normalizacji. Po drugie zaś, u poszczególnych jednostek proces heteronormalizacji przebiega z różną siłą, w różnym stopniu osiągając swój cel.

By zrozumieć skomplikowany proces tworzenia się tożsamości homoseksualnej należy zastanowić się nad obecnym znaczeniem pojęcia władzy. Współcześnie władza jest określana przede wszystkim poprzez działanie, zaś podstawowym skutkiem jej działania jest normalizacja jednostek. „Normalizacja staje się jednym z podstawowych instrumentów władzy, już pod koniec epoki klasycznej” . Owa władza ukształtowana na fundamencie normy, dostarcza zaś szczegółowej wiedzy pozwalającej odróżnić zachowania „normalne” od „nienormalnych”, właściwe od niewłaściwych itd. Tożsamość społeczna staje się więc tożsamością normatywną, podporządkowaną normie i normę wyrażającą. Jest efektem wszechobecnych, aczkolwiek dyskretnych relacji władzy.

Tożsamość homoseksualna staje się więc automatycznie tożsamością nienormatywną, aktem wykroczenia poza społeczne uwarunkowania. To tożsamość otwarta, projekt do końca niedomknięty. Zamknięcie owego projektu i próba jego opisu, prowadzi jedynie do tworzenia się fikcyjnych i nieprawdziwych norm, tym razem mających obowiązywać w świecie osób identyfikujących się jako homoseksualne. Norm, które w rzeczywistości nie istnieją.

Początki społecznych badań nad tożsamością homoseksualną wiążą się z socjologią dewiacji. Tożsamość homoseksualistów była analizowana jako tożsamość dewiacyjna, przekraczająca normę. Dopiero lata siedemdziesiąte przyniosły zmianę. Wraz z pojawieniem się studiów lesbijsko-gejowskich podjęto próbę obalenia negatywnego, wrogiego homoseksualistom dyskursu. Istotą działalności gejowskich ruchów wolnościowych była w tych czasach polityka pozytywnej tożsamości. Homoseksualistów próbowano ukazać w mediach w jak najbardziej pozytywnym świetle. Próbowano zerwać z wciąż popularnymi opiniami, uznającymi homoseksualizm za chorobę bądź rodzaj zboczenia. Tworzono tzw. pozytywną tożsamość homoseksualną.

Bardzo szybko okazało się jednak, iż niemożliwe jest skonstruowanie spójnej kategorii tożsamościowej opartej na modelu normatywnym i obejmującej wszystkie osoby homoseksualne. Dopiero pojawienie się teorii queer pozwoliło na porzucenie tego rodzaju prób i przyjęcie postawy wskazującej na zmienność, płynność i niestabilność. Teoria querr oznaczała odejście od próby charakteryzowania homoseksualizmu jako zjawiska społecznego bądź kulturowego na rzecz genealogicznej analizy okoliczności związanych z ukształtowaniem się nowoczesnych norm w zakresie seksualności. Badacze odwołujący się do teorii queer zmierzają więc do podważenia „oczywistych”, normatywnych kategorii dotyczących tożsamości płciowej i wykazania ich sztuczności. Dopiero perspektywa tej teorii pozwala na podjęcie próby charakterystyki nienormatywnej tożsamości homoseksualistów, jako tożsamości niestabilnej i zmiennej. Trudno jednak wyobrazić sobie jakąkolwiek przestrzeń społeczną nie posiadającą zaplecza normatywnego. Łatwo więc dojść do wniosku, iż tożsamość homoseksualna miesza w sobie elementy normatywne i nienormatywne, skąd wynikają znaczne trudności w jej szczegółowym opisie.

Teorię queer zapoczątkowała opublikowana w 1990 roku praca Judith Butler Gender Trouble, w której autorka analizuje pojęcie tożsamości nie tylko w odniesieniu do homoseksualistów, ale także zwracając swa uwagę na inne dyskryminowane grupy społeczne, mające kłopot ze zdefiniowaniem własnej tożsamości (kobiety, osoby o odmiennym kolorze skóry). Praca Judith Butler dała początek kolejnym pracom, stanowiącym istotny głos w dyskusji na temat tożsamości homoseksualnej. Wśród najważniejszych wymienić należy Eve Kasofsky Sedgwick, Leo Bersani i Stevena Seidmana. Obecnie, gdy tematyka homoseksualizmu oraz poszukiwania własnej tożsamości stała się popularna coraz większa liczba badaczy sięga po ową tematykę. Wśród nich ujrzeć możemy także polskie nazwiska takie jak Jacek Kochanowski, Inga Iwasiów, czy Agata Zawiszewska.